Nie ma nic bardziej niepokojącego niż uśmiech człowieka, który właśnie zdecydował się sprzedać twoją wolność za cenę narodowej narracji. Mieczysław Moczar potrafił to robić z wdziękiem brudnej ścierki do podłogi – z pozoru przydatny, ale zostawiał po sobie smugi, odór i historię pisaną pałką milicyjną.

W latach 60. zakradał się do umysłu Gomułki jak cień z teczką – oficjalnie minister, nieoficjalnie treser. Kontrolował resort siłowy, miał lojalnych „partyzantów” i nieograniczony dostęp do informacji. Podsuwał dane, selektywnie preparował raporty i szeptał do ucha I sekretarza to, co ten chciał usłyszeć: że zagrożeniem nie są ceny żywności ani brak mydła, lecz „element syjonistyczny”.

To właśnie Moczar, kultywując swoją legendę z lasu, zaszczepił władzy bakcyla antysemickiej czystki. Efekt? Marzec 1968 r., wypędzenie tysięcy obywateli, histeria narodowa. Propaganda krzyczała o „zdrajcach”, a ludzie władzy puchli z dumy. Gomułka był tylko grzanym mikrofonem, przez który przemawiał frustrat w mundurze.

NAWROCKI – GŁOWA PAŃSTWA NA BATERIE

Karol Nawrocki – mężczyzna z miną encyklopedii IPN-u – zajął Pałac Prezydencki, bo ktoś z PiS uznał, że to idealna figura: zero charyzmy, zero sprzeciwu, sto procent użyteczności. Były szef IPN, zadeklarowany rekonstruktor mitów narodowych, od lat otoczony przez środowiska kibolskie i narodowców, przez które był noszony na rękach niczym trofeum z meczu w III lidze.

Już przed wyborami zawarł polityczny pakt z Mentzenem – cynicznym księgowym Konfederacji, który do ideałów wolności dorzuca rasistowski podtekst, mizoginię i fascynację rynkiem tak wolnym, że nie chroni nikogo. Nawrocki nie zaprotestował. Przeciwnie – zyskał rekomendację. A gdzie Mentzen, tam Braun – patriota z lękami jak z poradnika egzorcysty. Gdzie Mentzen, tam nacjonaliści spod znaku husarskich skrzydeł i teorii o Żydach za kulisami.

Nawrocki nigdy się od tych środowisk nie odciął. Przeciwnie – sympatyzował. To on występował ramię w ramię z radykałami, to on pozował do zdjęć z kibolami, to on pieścił się z myślą o narodowej dumie jak konserwa z PRL-u z własnym cieniem.

CENCKIEWICZ – ANTYSEMICKI GŁOS Z TUBY

Sławomir Cenckiewicz to jego Rasputin. Oficjalnie: historyk. W rzeczywistości – nadzorca narracji. Twórca mentalnych tablic „niezapomnienia”, na których nie ma miejsca na fakty, ale jest miejsce na mit. To on wskazuje wrogów wewnętrznych, podpowiada prezydentowi, kogo nazwać „bohaterem”, a kogo zdrajcą. Jego twórczość to nie historia, lecz rekonstrukcja grzechu pierworodnego – z udziałem nieżyjących i bez możliwości apelacji.

PRZYDACZ, BOGUCKI, SZEFERNAKER – WIEŻE STRAŻNICZE Z MÓWNICĄ

Przydacz – paniczny megafon, który reaguje na każde nieporozumienie z Unią Europejską jak ratownik na krzyk topielca, nawet jeśli to tylko mewa. Bogucki – wieczny kandydat na funkcjonariusza, który pragnie, by państwo mówiło tylko jednym głosem: jego. Z kolei Szefernaker – spin doktor od epoki memów, które już nie śmieszą, i kampanii, których nikt nie pamięta.

Ci ludzie nie doradzają – oni egzekwują. Są nadzorcami z ramienia Nowogrodzkiej. Pilnują, by Nawrocki nie zboczył z kursu. Co dzień przynoszą mu przekaz dnia, który prezydent powtarza z zaangażowaniem sklepowego manekina czytającego deklarację lojalności wobec ekspedientki.

TRUMPOFILE I DUSZNA MIŁOŚĆ DO SIŁY

Karol Nawrocki wielbi Donalda Trumpa. To nie żart. Fascynuje go ten model polityki – zidiociały, narcystyczny, odklejony od rzeczywistości. Trump, idol każdego przeciętnego dyktatora w dresie, jest dla niego symbolem „prawdziwej odwagi”. Co z tego, że ten człowiek ledwie rozumie, gdzie leży Polska, skoro potrafił grozić mediom i ścigać przeciwników politycznych? Oto wzór.

Prezydent RP, który żyje w cieniu takich inspiracji, nie reprezentuje ani nowoczesności, ani rozsądku. Reprezentuje kapitulację – przed populizmem, przed nacjonalizmem, przed tandetą.

MOCZAR 2.0, TYLKO BARDZIEJ ŚMIESZNY

Moczar był niebezpieczny, bo wiedział, co robi. Nawrocki jest niebezpieczny, bo nie wie. I jak łatwo nim manipulować. Współcześni „partyzanci” nie chodzą w mundurach – noszą garnitury z logiem IPN i broszki z orłem. Nie cytują Lenina, ale rzucają cytaty z Wojtyły i Roty. Nie biją fizycznie – biją pamięcią, fałszem i antyeuropejską furią.

Moczar otwierał drzwi do państwa policyjnego. Nawrocki – do państwa sentymentalnej opresji, gdzie prezydent nie jest już arbitrem, lecz wyłącznie pieczątką. I jeszcze się z tego cieszy.

Krzysztof Bielejewski – obserwator mentalnych cyrków, mówców bez mikrofonów i polityki w stylu „rekonstrukcja idiotyzmu narodowego”