Jest coś ujmująco bezczelnego w ambasadorze, który przyjeżdża do obcego kraju, rozsiada się jak w poczekalni własnego gabinetu i oznajmia: „z tym panem nie rozmawiamy, bo powiedział coś niemiłego o naszym szefie”. Dyplomacja? Nie. To raczej dziecięca obraza z piaskownicy, tylko łopatka jest większa, a piasek droższy.

Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce postanowił właśnie urządzić nam lekcję poprawnego myślenia. Wstrzymał kontakty z marszałkiem Sejmu, drugą osobą w państwie, bo ten ośmielił się powiedzieć głośno coś, co pół świata mówi po cichu: że Donald Trump z pokojem ma tyle wspólnego, co słoń z porcelaną, a Nagroda Nobla w jego rękach wyglądałaby jak gaśnica wręczona piromanowi.

Powód? „Obelgi”. Brzmi groźnie, prawda? Człowiek spodziewa się co najmniej rzucania butami. Tymczasem były to opinie. Krytyczne. Ostre. Ale mieszczące się w granicach wolności słowa. No chyba że ambasada USA uznała, iż wolność wypowiedzi obowiązuje tylko wtedy, gdy wszyscy kiwają głową i biją brawo.

Ambasador zachował się jak zarządca kolonii z epoki sepii. Przyszedł, tupnął i oznajmił, że nie będzie rozmawiał z legalnie wybranym marszałkiem, bo ten nie okazał wystarczającego entuzjazmu wobec prezydenta USA. To już nie dyplomacja. To polityczny foch w wersji premium.

A sam Trump? On oczywiście unosi się nad tym wszystkim jak balon wypełniony własnym ego. Człowiek, który myli politykę międzynarodową z handlem używanymi samochodami, a sojusze z kartą lojalnościową. Dla niego świat to plansza Monopoly. Grenlandia do kupienia. Organizacje międzynarodowe do wyrzucenia. Historia do przepisania markerem.

I oto jego ambasador przyjeżdża do Polski, kraju, który aż za dobrze zna smak cenzury, i próbuje nas pouczać, komu wolno mówić, a komu nie. Ironia? Raczej groteska. MSZ słusznie zauważa, że karanie za wypowiedzi pachnie cenzurą. Pachnie też arogancją. I brakiem elementarnego zrozumienia, gdzie się jest.

W tym całym teatrze żałośnie prezentuje się Pałac Prezydencki i jego lokator. Prezydent Nawrocki oraz jego otoczenie zachowują się jak chór klakierów wynajętych do potakiwania ambasadorowi. Zamiast stanąć w obronie powagi państwa, rzucają oskarżenia, wyciągają stare historie i udają, że problemem nie jest obcy dyplomata pouczający Sejm, tylko marszałek, który miał czelność myśleć samodzielnie.

Cenckiewicz, Przydacz i reszta tej drużyny reagują jak strażnicy ideologicznej czystości. W ich świecie suwerenność jest dobra, o ile zgadza się z instrukcją z ambasady. Gdy nie, natychmiast staje się „demolowaniem relacji”. Relacje najwyraźniej rozumiane jako bezwarunkowe posłuszeństwo.

Cała ta historia mówi o jednym. O tym, jak łatwo niektórzy mylą sojusz z uległością. Jak chętnie oddaliby mikrofon, konstytucję i zdrowy rozsądek, byle tylko ktoś z Waszyngtonu poklepał ich po głowie.

Polska nie jest protektoratem. Marszałek Sejmu nie jest uczniem na dywaniku. A ambasador nie jest namiestnikiem. Jeśli ktoś o tym zapomniał, warto mu to spokojnie, acz stanowczo przypomnieć.

Bo wolność słowa nie kończy się tam, gdzie zaczyna się urażone ego Donalda Trumpa. Nawet jeśli bardzo by tego chciał.