
Piątek, 30 października, rozpoczyna się optymistycznie, ponieważ do końca tygodnia pozostało już niewiele, a politycy, choć bardzo się starają, nie zdążyli jeszcze zlikwidować wszystkich powodów do życia. Polacy powoli szykują się do Wszystkich Świętych, kupują chryzantemy, znicze i benzynę, której ceny przypominają, że nawet podróż na cmentarz stanowi dziś przedsięwzięcie gospodarcze. Tymczasem żywi, jak zwykle, nie potrafią usiedzieć spokojnie, a z porannych wiadomości wynika, że najbardziej niespokojni są ci, których utrzymujemy właśnie po to, żeby zapewniali nam spokój.
Onet opublikował nowy sondaż zaufania do polityków, z którego wynika, że Karolowi Nawrockiemu ufa 46 procent Polaków, Radosławowi Sikorskiemu 45, a Władysław Kosiniak-Kamysz stracił w miesiąc ponad trzy punkty procentowe i z wynikiem 39,7 procent trzyma się trzeciego miejsca. Najciekawsze jednak, że Sikorski ma już mniej przeciwników niż prezydent, co świadczy o postępie polskiej dyplomacji, skoro minister spraw zagranicznych potrafi wzbudzać mniej niechęci niż człowiek, którego głównym zajęciem jest podobno reprezentowanie całego narodu. Zaufanie do większości polityków spada, choć Adrian Zandberg zdołał poprawić swoje notowania o ponad pięć punktów. Wygląda więc na to, że Polacy coraz bardziej ufają politykowi, który nie rządzi, a coraz mniej tym, którzy rządzą. Jest w tym logika podobna do oceniania restauracji: najwyższe noty dostaje lokal, do którego jeszcze nie weszliśmy, ponieważ nie zdążył nam zepsuć obiadu.
Jarosław Kaczyński, człowiek obdarzony szczególnym talentem do dostarczania przeciwnikom argumentów wyborczych, nadal tłumaczy, że jego niedawne rozważania o rozpoczęciu negocjacji w sprawie wyjścia z Unii Europejskiej wcale nie oznaczają chęci wyjścia z Unii. Jeden z partyjnych kolegów wyjaśnił nawet, że była to jedynie technika negocjacyjna. Bardzo mi się ta technika podoba, ponieważ przypomina męża, który grozi żonie rozwodem, a następnie obraża się, kiedy ta zaczyna pakować jego walizki. Tusk dostał więc prezent, za który powinien prezesowi podziękować, najlepiej dyskretnie, żeby nie spłoszyć darczyńcy. Zresztą Kaczyński chciałby zlikwidować Komisję Europejską, zmienić traktaty i urządzić nową Unię, w której państwa byłyby całkowicie suwerenne, pod warunkiem że suwerenność rozumiałyby zgodnie z jego koncepcją. Podejrzewam, że gdyby powierzono mu reformę zegara, pierwszym krokiem byłoby usunięcie wskazówek, ponieważ bezczelnie ograniczają swobodę dysponowania czasem.
W koalicji rządzącej również zakwitła zgoda, tym razem w sprawie Funduszu Kościelnego. Lewica złożyła projekt jego likwidacji, wychodząc z założenia, że duchowni powinni płacić składki na podobnych zasadach jak inni pracujący obywatele. Władysław Kosiniak-Kamysz natychmiast oznajmił, że projekt nie przejdzie, ponieważ PSL proponuje inne rozwiązanie, oparte na odpisie podatkowym. I oto mamy sytuację niezwykle polską: Lewica chce rozdzielić państwo od Kościoła, ludowcy chcą najpierw ustalić, czy przy rozdzielaniu nie ucierpią stosunki z proboszczem, a wszyscy razem tworzą koalicję, której największym osiągnięciem pozostaje zdolność do dalszego istnienia pomimo własnych poglądów. Gdyby podobnie urządzono małżeństwo, jedno z małżonków codziennie proponowałoby rozwód, drugie stanowczo się nie zgadzało, a oboje zapewnialiby sąsiadów, że ich związek jest stabilny.
W tym samym czasie sąd w Tarnowie uznał biskupa Andrzeja Jeża za winnego niezawiadomienia organów ścigania o przestępstwach seksualnych wobec małoletnich, popełnionych przez duchownych jego diecezji. Wyrok jest nieprawomocny, przewiduje dwa lata ograniczenia wolności i potrącanie części wynagrodzenia. W tej sprawie nie ma oczywiście powodu do żartów z krzywdy ofiar, ale trudno nie dostrzec osobliwej ironii instytucjonalnej. W kraju, w którym przez pokolenia pouczano obywateli o konieczności rachunku sumienia, sąd musiał przypomnieć hierarsze o konieczności zawiadomienia prokuratury. A to jednak nie to samo, choć obie czynności wymagają pewnego przyznania, że wydarzyło się coś złego.
Na arenie międzynarodowej również zanosi się na wydarzenie podnoszące ciśnienie. W Atlancie rozpoczyna się spotkanie ministrów spraw zagranicznych G20, na które przyjeżdżają Radosław Sikorski, Marco Rubio, Siergiej Ławrow i inni przedstawiciele świata troszczącego się o pokój. Ławrow został zaproszony, choć Rosja nadal prowadzi wojnę przeciw Ukrainie, natomiast Ukrainy nie zaproszono, ponieważ tym razem amerykańscy organizatorzy ograniczyli listę do formalnych członków G20. Z formalnego punktu widzenia wszystko się zgadza, podobnie jak zgadzałoby się na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej, na które zaproszono człowieka demolującego klatkę schodową, ponieważ jest właścicielem lokalu, ale nie wpuszczono poszkodowanego najemcy, ponieważ nie posiada odpowiedniego statusu prawnego. Dyplomacja ma tę przewagę nad zwykłym życiem, że potrafi podobne sytuacje opisać językiem zasad i procedur, nie używając ani razu słowa „absurd”.
Władimir Putin tymczasem ostrzegł Europę, że Rosja jest gotowa do wojny, ale wcale jej nie chce, a gdyby jednak do niej doszło, nie będzie zwycięzców. Jest to niezwykle wzruszające wyznanie człowieka, który od lat prowadzi wojnę przeciw sąsiedniemu państwu i najwyraźniej bardzo cierpi z powodu wojowniczych skłonności innych. Przypomina mi to podpalacza, który stojąc przed płonącą stodołą, wygłasza odczyt o szkodliwości ognia i przestrzega mieszkańców przed nieodpowiedzialnym posługiwaniem się zapałkami. Pozostaje mieć nadzieję, że podczas spotkania w Atlancie ktoś przypomni rosyjskiemu ministrowi, iż najprostszą metodą przekonania świata o pokojowych zamiarach Rosji byłoby zaprzestanie strzelania do Ukraińców, choć zdaję sobie sprawę, że jest to propozycja nazbyt radykalna jak na współczesną dyplomację.
W Izraelu z kolei zakończyło się liczenie głosów, a Benjamin Netanjahu po raz kolejny dowiódł, że polityczne życie wieczne jest przedsięwzięciem znacznie łatwiejszym do zaplanowania niż utworzenie większości parlamentarnej. Jego obóz zdobył 53 mandaty, opozycja 48, a ugrupowania arabskie 19, przy czym do samodzielnego rządzenia potrzeba 61 głosów. Premier pozostaje więc premierem, choć wybory nie dały mu większości, co powinno zainteresować polskich polityków, ponieważ pokazuje, że można zwyciężyć w kampanii, nie zdobyć władzy i nadal zajmować gabinet. Jest to rozwiązanie eleganckie, szczególnie dla ludzi, którzy traktują przeprowadzkę z urzędu jako osobistą katastrofę.
Na szczęście w całym tym zamieszaniu wydarzyło się coś rozsądnego. Polska została wybrana na miejsce europejskiego centrum serwisowania pocisków PAC-3 do systemów Patriot, co oznacza nowe możliwości przemysłowe i szybszą obsługę sprzętu obronnego. Odnotowuję to z satysfakcją, ponieważ sukces wymagał współpracy kilku instytucji, negocjacji i odrobiny zawodowej kompetencji, a więc cech, które w naszej polityce występują rzadziej niż całkowicie zgodne konferencje prasowe koalicjantów. Może zatem nie wszystko jeszcze stracone, skoro potrafimy wspólnie zorganizować naprawę rakiet, choć nadal nie umiemy naprawić stosunków pomiędzy ludźmi, którzy siedzą przy jednym rządowym stole.
I tak wchodzimy w ostatni piątek października, kiedy zaufanie do polityków spada, koalicja kłóci się o pieniądze dla Kościoła, Kaczyński negocjuje wyjście bez wychodzenia, Netanjahu wygrywa bez większości, a Ławrow przyjeżdża rozmawiać o pokoju bez udziału państwa, przeciw któremu jego kraj prowadzi wojnę. W niedzielę będziemy natomiast odwiedzać groby, zapalać znicze i wspominać ludzi, którzy odeszli, co skłania mnie do pewnej refleksji: umarli mają przynajmniej tę zaletę, że nie wygłaszają już konferencji prasowych, nie reformują Unii, nie zakładają nowych partii i nie domagają się pieniędzy z budżetu.
Dlatego proponuję przeżyć piątek pogodnie, nie wdawać się w niepotrzebne awantury i zachować odrobinę zdrowego rozsądku na nadchodzący weekend.
Bo najpiękniejszą cechą polskiej polityki pozostaje to, że wszyscy chcą naprawiać państwo, lecz każdy zaczyna od wyjaśnienia, dlaczego nie może współpracować z pozostałymi. I tylko grabarz, człowiek praktyczny, nie prowadzi dyskusji o reformie cmentarza, ponieważ wie, że wcześniej czy później wszyscy zainteresowani i tak dojdą do porozumienia w sprawie własnego miejsca.

Dodaj komentarz