
Wtorek, 27 października, rozpoczął się od wiadomości tak optymistycznych, że człowiek natychmiast zapragnął wrócić do łóżka, przykryć się kołdrą i przeczekać rozwój cywilizacji. Rosja szykuje się do rozmów pokojowych, Ameryka do kolejnej wojny, polski przemysł chemiczny do liczenia strat, Microsoft do rozstania z tysiącami pracowników, a naukowcy obiecują nam życie trwające sto dwadzieścia lat, co w świetle pozostałych informacji wygląda raczej na groźbę niż obietnicę. Przyznaję, że nigdy nie rozumiałem ludzkiej obsesji na punkcie długowieczności, ponieważ już siedemdziesiąt lat obserwowania polityków może człowieka poważnie zmęczyć, a perspektywa kolejnych pięćdziesięciu wymagałaby przynajmniej urzędowego zapewnienia, że Jarosław Kaczyński nie będzie w tym czasie organizował następnych kongresów programowych.
Zacznijmy od Grupy Azoty, która za rządów PiS miała stać się chemiczną potęgą Europy, a dziś dostarcza materiału do badań nad przemianą publicznych pieniędzy w prywatne ambicje i gigantyczne zobowiązania. Dziennikarze dotarli do dokumentów wskazujących, że sztandarową inwestycję Polimery Police rozwijano pomimo poważnych wątpliwości dotyczących finansowania i opłacalności przedsięwzięcia. Koszt początkowo szacowany na 1,7 miliarda złotych urósł do czterech miliardów, a później projekt nadal pochłaniał pieniądze, choć jego perspektywy pozostawały coraz bardziej niepewne. Obecne władze spółki zarzucają poprzednikom zatajenie istotnych informacji, a sprawę bada prokuratura, więc o odpowiedzialności karnej rozstrzygać jeszcze nie należy. Można natomiast podziwiać rozmach polityki gospodarczej, w której najpierw ogłasza się wielki sukces, potem buduje pomnik sukcesu, następnie zaciąga kredyt na jego ukończenie, a na koniec okazuje się, że pomnik stoi na gruncie należącym do banku. Jacek Sasin powinien chyba opatentować ten model zarządzania, bo nawet w alchemii próbowano zamieniać ołów w złoto, a nie odwrotnie.
Władimir Putin ma z kolei zamiar negocjować pokój w Ukrainie, ale według brytyjskich doniesień chętnie rozpocząłby od usunięcia wojsk NATO z Polski i pozostałych państw wschodniej flanki. Rosyjskie żądania nie zostały jeszcze oficjalnie przedstawione podczas zapowiadanych rozmów, lecz sam pomysł jest znajomy, ponieważ Moskwa domagała się podobnych ustępstw przed napaścią na Ukrainę. W rosyjskim rozumieniu pokój polega najwyraźniej na tym, że agresor otrzymuje zapewnienie, iż jego przyszłe ofiary zostaną odpowiednio rozbrojone. Donald Trump tymczasem rozważa, czy zawierać porozumienie z Iranem, czy wznowić bombardowania, więc świat wstrzymuje oddech, oczekując na decyzję człowieka, który potrafi zmienić międzynarodową strategię szybciej niż przeciętny emeryt program telewizyjny. Najbardziej zdumiewające jest to, że w tej geopolitycznej restauracji wielkie mocarstwa coraz chętniej zamawiają dania na cudzy rachunek, a Polsce pozostaje pilnować, żeby nie została przypadkiem podana jako przystawka.
W kraju pojawił się nowy sondaż Ipsos, z którego wynika, że Koalicja Obywatelska ma 34 procent poparcia, PiS 26 procent, natomiast Polska 2050 osiągnęła imponujący wynik jednego procenta. Szymon Hołownia, który kiedyś obiecywał stworzyć polityczną przyszłość, może więc dziś poszczycić się osiągnięciem rzadkim: jego ugrupowanie niemal całkowicie wyprzedziło własną datę przydatności do spożycia. Z kolei symulacja podziału mandatów daje PiS i obu Konfederacjom większość, choć oczywiście sondaż nie jest wynikiem przyszłych wyborów, a matematyczna możliwość koalicji nie oznacza jeszcze politycznego małżeństwa. Wyobrażam sobie jednak Jarosława Kaczyńskiego rozważającego współpracę z Grzegorzem Braunem z miną człowieka, któremu lekarz zalecił dietę, a kelner właśnie przyniósł golonkę. Formalnie nie wolno, praktycznie kusi, a konsekwencje mogą być ciężkostrawne.
Dzisiaj o jedenastej zbiera się Senat, żeby debatować między innymi nad zmianami podatkowymi. Sejm przygotował nowe progi PIT, senacka komisja proponuje poprawki, a Ministerstwo Finansów wylicza, ile miliardów kosztowałoby automatyczne podnoszenie progów wraz z inflacją. W Polsce podatki funkcjonują według zasady, że obywatel powinien zarabiać coraz więcej, ale niekoniecznie zachowywać coraz więcej z tego, co zarobi. Kiedy wzrasta jego pensja, fiskus interesuje się nią serdeczniej, a kiedy rosną ceny, fiskus uznaje, że jest to problem wymagający dalszych analiz. Gdyby nasze państwo potrafiło równie sprawnie przeprowadzać reformy, jak potrafi obliczać koszt ulżenia podatnikom, bylibyśmy zapewne najbogatszym krajem Europy, choć minister finansów miałby wtedy znacznie mniej okazji do występów publicznych.
Z Opola dochodzi wiadomość jeszcze bardziej krzepiąca: w Wojskowym Centrum Rekrutacji miało dojść do poważnej awarii systemów komputerowych, która mogła spowodować utratę części danych żołnierzy i rezerwistów, a przełożeni w Warszawie przez kilka miesięcy nie mieli być o niej informowani. Trwa wyjaśnianie okoliczności, lecz już sam opis sprawy brzmi jak instrukcja, czego nie należy robić w instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo państwa. Rosja próbuje negocjować wycofanie wojsk NATO, Pentagon przygotowuje swoje bazy do dziewięćdziesięciu dni samodzielnego funkcjonowania, a my zastanawiamy się, czy komputer w Opolu pamięta jeszcze, kogo wojsko zamierza powołać. Oby przynajmniej w razie mobilizacji nie okazało się, że armia dysponuje znakomitym planem strategicznym zapisanym na dyskietce, którą ostatnio widziano podczas przeprowadzki biura.
Microsoft natomiast zaoferował program dobrowolnych odejść obejmujący nawet sześćdziesiąt tysięcy pracowników, ponieważ potrzebuje pieniędzy na rozwój sztucznej inteligencji. To wspaniała wiadomość dla wszystkich miłośników postępu: człowiek stworzył maszynę, żeby ułatwiła mu pracę, a teraz musi odejść z pracy, żeby firma mogła kupić więcej maszyn. Za kilka lat sztuczna inteligencja zapewne będzie projektować samochody, diagnozować choroby, pisać książki i prowadzić przedsiębiorstwa, podczas gdy naturalna inteligencja zajmie się głównie poszukiwaniem zatrudnienia oraz wyjaśnianiem dzieciom, dlaczego tata został zastąpiony przez program, który nawet nie potrzebuje urlopu. Pocieszające pozostaje tylko to, że maszyna nie ma jeszcze ambicji politycznych, choć przy obecnym tempie rozwoju niewykluczone, że wkrótce powstanie pierwszy elektroniczny kandydat na premiera. Miałby przynajmniej tę przewagę nad niektórymi ludzkimi konkurentami, że przed wygłoszeniem opinii potrafiłby sprawdzić dane.
Francja również dostarcza powodów do radości, ponieważ protestujący nie zamierzają opuszczać ulic, a państwo zmaga się z ogromnym zadłużeniem i rosnącymi kosztami jego obsługi. Dawniej Paryż kojarzył mi się z filozofią, sztuką, winem i pięknymi kobietami, obecnie coraz częściej z demonstracjami, dymisjami oraz kolejnymi próbami ustalenia, kto zapłaci za francuski model dobrobytu. Francuzi mają jednak jedną przewagę nad innymi narodami: potrafią protestować z takim rozmachem, że nawet ich niezadowolenie staje się wydarzeniem kulturalnym. W Polsce z kolei coraz większym zainteresowaniem cieszą się chińskie samochody, a eksperci tłumaczą, które warto kupować, a których należy unikać, co świadczy o głębokiej przemianie naszych czasów. Kiedyś Chińczycy kopiowali europejskie samochody, dzisiaj Europejczycy kopiują ich pomysły na ceny, a producenci z Zachodu próbują ustalić, kiedy właściwie skończyła się epoka, w której konkurencja miała grzecznie pozostawać kilka kilometrów za nimi.
Na zakończenie porannych wiadomości przeczytałem, że naukowcy widzą możliwość dalszego wydłużania ludzkiego życia, być może nawet do stu dwudziestu lat. Prawdziwe metody dbania o zdrowie okazują się przy tym mniej widowiskowe od internetowych cudownych kuracji, bo nadal chodzi przede wszystkim o ruch, odpowiednie odżywianie, sen i ograniczenie czynników ryzyka. Zastanawiam się jednak, po co człowiek miałby żyć sto dwadzieścia lat, skoro już dzisiaj potrzebuje lekarza, żeby przeżyć przegląd wiadomości z jednego wtorkowego poranka. Być może najrozsądniejszym sposobem przedłużenia życia byłoby ograniczenie oglądania politycznych konferencji prasowych, unikanie prognoz Antoniego Dudka i bezwzględny zakaz słuchania Przemysława Czarnka przed pierwszą kawą.
Tak więc czeka nas wtorek pełen międzynarodowych planów pokojowych, krajowych sporów podatkowych, giełdowych prognoz i technologicznych obietnic, a zwyczajnemu człowiekowi pozostaje robić swoje, pilnować zdrowia oraz pamiętać, że najważniejsze wiadomości nie zawsze pojawiają się na czerwonym pasku telewizora. Czasem większym sukcesem od rekordowego wzrostu giełdy jest po prostu dzień bez kłopotów, dobra rozmowa albo spokojny spacer.
Jeżeli zaś rzeczywiście dożyjemy stu dwudziestu lat, mam tylko jedną prośbę do przyszłych pokoleń: niech przynajmniej przez ostatnie dwadzieścia pozwolą nam odpocząć od ludzi, którzy przez całe swoje życie obiecywali, że najpiękniejsze lata Polski dopiero nadejdą.
Zaczynam podejrzewać, że tajemnica długowieczności nie polega na tym, żeby żyć sto dwadzieścia lat, lecz żeby przez całe sto dwadzieścia nie dać się doprowadzić do szaleństwa ludziom, którzy nami rządzą.

Dodaj komentarz