GIEŁDA SZALEJE, MIŁOŚĆ DROŻEJE, A FISKUS ŻĄDA LOGO NA GARNITURZE

Warszawa

Postanowiłem dzisiaj odpocząć od polityki i zająć się ekonomią. Wydawało mi się, że to dziedzina rozsądniejsza, ponieważ pieniądze, w przeciwieństwie do polityków, można przynajmniej policzyć. Po lekturze porannych wiadomości odkryłem jednak, że gospodarka jest jeszcze bardziej zwariowana od Sejmu. Tyle że w Sejmie wszyscy udają, że mają rację, a w gospodarce wszyscy udają, że mają pieniądze.

GUS ma ogłosić dane o sprzedaży detalicznej. Ekonomiści spodziewają się spowolnienia wzrostu do 3,7 procent. Andrzej Domański zapewne trzyma kciuki, ponieważ każdy zakup oznacza trochę VAT-u. Minister finansów kocha konsumenta miłością szczerą, bezinteresowną i opodatkowaną. Najbardziej wzrusza go obywatel, który kupuje dużo, płaci terminowo i nie pyta, dlaczego pod koniec miesiąca zostało mu tyle, co po wakacjach w Monte Carlo.

O czternastej NBP poda dane o podaży pieniądza. Przeciętny Polak może sprawdzić własną podaż już teraz. Wystarczy otworzyć portfel. Wynik jest natychmiastowy, nie wymaga komentarza analityków i przeważnie nie zachęca do dalszych badań.

Tymczasem warszawska giełda bije rekordy. WIG i WIG20 wspinają się na historyczne szczyty, maklerzy promienieją, eksperci przewidują dalsze wzrosty. Bank of America podobno też powinien drożeć, ale jakoś nie chce. Najwyraźniej akcje nie czytają analiz, co świadczy o ich skandalicznej ignorancji ekonomicznej.

Zawsze podziwiałem analityków giełdowych. Potrafią bezbłędnie wyjaśnić, dlaczego coś wzrosło albo spadło. Niestety dopiero po fakcie. Gdyby podobną metodę stosować w meteorologii, prognoza brzmiałaby: wczoraj padało, ponieważ wystąpiły opady. Jutro natomiast możliwe jest wszystko, zależnie od sytuacji.

We Francji mniej powodów do radości. Rentowność dziesięcioletnich obligacji sięgnęła około pięciu procent, najwyżej od 2002 roku. Francuzi przez lata przekonywali świat, że życie powinno być przyjemne, a teraz odkrywają, że przyjemność finansowana kredytem posiada termin spłaty.

Jeszcze niedawno Europa straszyła się Grecją. Dzisiaj Grecja poprawia finanse, a Francja zaczyna przypominać arystokratę, który sprzedał rodowe srebra, zastawił pałac, ale nadal zamawia szampana, ponieważ zwykła woda uwłacza jego pozycji społecznej.

Niech minister Domański uważnie się temu przygląda. Zwłaszcza że Polska także potrafi wydawać pieniądze z rozmachem, który należałoby czasem poprzedzić sprawdzeniem salda.

A Orlen? Orlen wraz z norweskimi partnerami otrzymał 223 miliony euro wsparcia na magazynowanie dwutlenku węgla pod dnem Morza Północnego.

Kiedyś pod ziemią zakopywano skarby. Teraz będziemy zakopywać CO₂. Podobno rośliny mogą się obrazić, ponieważ dwutlenek węgla jest im potrzebny do fotosyntezy. Nie zauważyłem jeszcze demonstracji paproci, ale nie wykluczam, że jakiś dąb założy komitet protestacyjny.

Problem nadmiernych emisji oczywiście jest realny. Europa próbuje ograniczać ocieplenie klimatu, nie doprowadzając przy tym przemysłu do bankructwa. Zadanie przypomina odchudzanie się przez jednoczesne prowadzenie cukierni.

Zbliża się również jesienna flauta. Wiatraki będą pracować mniej, słońce krócej, a obywatele nadal bezczelnie zażądają prądu w gniazdkach. Przyroda okazuje się pracownikiem niezdyscyplinowanym. Wiatr odmawia nadgodzin, słońce nie przestrzega grafiku, a chmury nie reagują na wezwania Komisji Europejskiej.

Wśród tych miliardowych problemów znalazłem wiadomość znacznie bardziej osobistą.

Samotność jest droga. Singiel sam płaci czynsz, ogrzewanie, internet i rachunek za prąd. Małżeństwo może podzielić koszty. Samotny człowiek może co najwyżej poprosić kota o partycypację w opłatach. Kot odpowiada spojrzeniem wyrażającym całkowitą pogardę dla gospodarki rynkowej.

Ekonomiści nazwali to „podatkiem od samotności”. Wspaniałe odkrycie. Okazuje się, że miłość może być nie tylko uczuciem, ale również przedsięwzięciem optymalizacyjnym. Dawniej oświadczano się słowami: „Nie mogę bez ciebie żyć”. Dzisiaj rozsądniej byłoby powiedzieć: „Mam mieszkanie, zmywarkę i korzystną taryfę energetyczną. Połączmy nasze zobowiązania”.

Miłość jest ślepa, ale rachunki widzi doskonale. Trzeba jednak uważać. Rozwód potrafi błyskawicznie pochłonąć wszystkie oszczędności osiągnięte dzięki wspólnemu abonamentowi internetowemu.

Pracownicy tymczasem czekają na podwyżki. W budżetówce zaproponowano na 2027 rok trzy procent wzrostu wynagrodzeń przy prognozowanej inflacji 2,5 procent. Realnie zostanie z tego około pół procenta. Pracownik będzie więc bogatszy o tyle, że po roku kupi sobie dodatkową kawę. Oczywiście pod warunkiem, że wcześniej nie wypije jej szef.

Ale najbardziej spodobał mi się spór przedsiębiorców z fiskusem o garnitury. Urzędy skarbowe niechętnie uznają elegancką odzież za koszt działalności gospodarczej. Garnitur jest bowiem wydatkiem osobistym. Chyba że ma odpowiednie firmowe oznaczenia i spełnia szczególne warunki. Wtedy bywa inaczej.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca w eleganckim garniturze może być podatkowo podejrzany, ale jeśli przyszyje sobie na plecach wielkie logo firmy, pojawia się szansa na korzystniejszą interpretację. Proponuję pójść dalej. Księgowy powinien nosić na czole napis „KSIĘGOWY”, dentysta na marynarce ogromny ząb, a właściciel zakładu pogrzebowego reklamę trumny. W Polsce człowiek bez logo wygląda po prostu elegancko. Człowiek z logo zaczyna wyglądać na koszt uzyskania przychodu.

W Ameryce Meta, właściciel Facebooka i Instagrama, dostała od sądu w Nowym Meksyku karę 25 miliardów dolarów. Spółka zamierza się odwołać. Spór dotyczy między innymi wprowadzania użytkowników w błąd i ochrony ich danych.

To pouczające. Przez lata Facebook zachęcał nas do opowiadania światu wszystkiego o sobie. Co jemy, gdzie śpimy, kogo nienawidzimy i dlaczego nasz kot ma depresję. Okazało się, że najbardziej zainteresowany naszym życiem jest nie przyjaciel, ale algorytm reklamowy. Teraz Zuckerberg może dowiedzieć się, ile kosztuje prywatność. Pod warunkiem że wcześniej nie sprzeda tej informacji reklamodawcom.

I tak wygląda współczesna ekonomia. Giełda rośnie, zadłużenie rośnie, koszty życia rosną, ambicje prezesów rosną, tylko cierpliwość obywatela dziwnie maleje.

Można odnieść wrażenie, że świat oszalał na punkcie wyceniania wszystkiego. Wycenia pieniądz, ryzyko, zanieczyszczenia, dane osobowe, elegancję, a nawet samotność. Każda rzecz otrzymuje cenę, najlepiej z VAT-em.

Tylko zwykły człowiek chciałby czasem czegoś, czego nie da się wpisać do arkusza kalkulacyjnego. Spokojnego wieczoru, odrobiny czułości, przyzwoitej pracy, dobrej kawy i pewności, że jutro nadal będzie go stać na mieszkanie.

Ekonomiści wiedzą już niemal wszystko o wartości pieniądza. Nadal mają jednak pewien problem z wartością życia.

A ja doszedłem do wniosku, że prawdziwe bogactwo polega na tym, żeby mieć wystarczająco dużo pieniędzy, by nie musieć bez przerwy o nich myśleć. Największy luksus współczesnego świata to nie jacht, willa ani prywatny odrzutowiec. To możliwość zjedzenia spokojnie śniadania, zanim ktoś zacznie obliczać, ile nas ono kosztowało.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Verified by MonsterInsights